Journaal Tools for Community Development nr. 10
Paramaribo, 12 februari 2010
Beste mensen,
Op ‘Inspectie’
Op zondag 24 januari bracht ik een bezoek aan mijn goede vriend, collega en medewerker Albert Arens in Paramaribo, waar hij leiding geeft aan het Code-X project ‘Tools for Community Development’.
Dit project wordt gefinancierd door het Ministerie van Ontwikkelingssamenwerking als UTSN-project. Het is gericht op kennisoverdracht, vooral op het terrein van jeugd en (koor-)muziek. De financiering van het project loopt dit jaar af. Begin mei keert Albert terug naar Nederland. Hij heeft hier dan een jaar gewerkt onder uitzonderlijke omstandigheden. Voor mij aanleiding om als penvoerder van het project een tussentijdse balans op te maken en met directe betrokkenen na te gaan wat de vooruitzichten zijn voor het project, als Albert het land binnenkort weer gaat verlaten. Wat is er nodig om het werk met de leerkrachten, jeugdkoorleiders, kinderen en jongeren niet te laten verdampen in de hitte van de Surinaamse dag, maar juist nog verder te brengen?
Daarover hebben we de afgelopen twee weken van gedachten gewisseld met o.a. de bisschop van Paramaribo, Mgr. Wim de Bekker, met Esteban Kross, verantwoordelijk voor het jongerenpastoraat in het bisdom, met Ramon Williams, hoofd van de afdeling muziek van de lerarenopleiding en zijn directeur Marechal, en met verschillende leerkrachten, met Mevr. Schalkwijk, directeur UTSN Suriname, en met Mevr. Lizzy Brans Nobre van de Nederlandse Ambassade.
Op zondagmiddag 16.00 uur werden we opgehaald door frater Johannes, een van de drie ‘laatsten der Tilburgse fraters’ , die hier nog zijn. Albert woont bij de fraters en ik mag daar ook graag komen. In 1990 kwam ik hier voor de eerste keer, samen met frater Frans van Pinxteren om de stichting ‘Vraag & Aanbod Suriname’ van de grond te brengen. Daarna volgde een werkbezoek in 1996 samen met vriend en adviseur Jan Haakmat om de uitzending van ‘ Jongeren zonder Grenzen’, de voorloper van Code-X International, voor te bereiden. In 1996 en 1997 hebben we 18 jonge werklozen als vrijwilligers uitgezonden naar Suriname, die ruim een half jaar gingen samenwerken in diverse sociale projecten met Surinaamse werkloze jongeren.
In 2006 kwam ik hier weer, nu samen met Albert om een begin te maken met de dienstverlening aan het bisdom voor de muzikale en liturgische vorming van de Surinaamse jeugd. Zoals bekend heeft Code-X in 2006, 2007 en 2008 met het bisdom ‘Music Camps’ georganiseerd. Hiermee is de basis gelegd voor het huidige project. Ook in 2009 vond een zeer geslaagd ‘Music Camp’ plaats, waarop de start van de kathedrale koorschool in oktober volgde.
Deze week maak ik de uitzonderlijke omstandigheden mee, waarin Albert aan de koorschool werkt: de hitte, de muggen, maar ook de gemoedelijkheid en het heerlijke eten, en de prachtige kinderen, jongeren en ouderen, die hier met elkaar een hele grote en zeer gevarieerde familie vormen. Je merkt dat bijvoorbeeld in de kerkdiensten, maar ook op de tafeltennisclub en overal op straat. Er is bijna geen land met zoveel verschillende culturele tradities en levensstijlen, en dat komt allemaal samen op de markt, in het onderwijs en in de kerk, en ook tijdens de jamsessions vrijdagavond bij ‘Rumours’ in hotel Krasnapolsky.
Op 30 januari vond in het Congresgebouw een grote manifestatie plaats van het katholiek onderwijs, een eucharistieviering met alle leerkrachten van het basisonderwijs met Mgr. De Bekker, als voorganger. Het was een inspirerende bijeenkomst!
Hier gaf ook de Kathedrale Koorschool acte de presence: 60 kinderen en 10 jongeren in vol ornaat, Albert dirigerend en achter de piano, verder als begeleiding een cello, een gitaar. Het koor zong 19 liederen, bijna telkens met een andere jonge solist(e). Ook tien jongeren zongen mee waarvan er acht zelf een nieuw gestart jeugdkoor leiden. Voor de meeste van de aanwezige 500 leerkrachten was dit de eerste kennismaking met het kathedraal jeugdkoor, wat een diepe indruk achterliet.
Op zaterdag zijn Albert en ik eerder te gast geweest bij Mgr. Wim de Bekker, die 5 jaar bisschop is. Hij heeft nog 5 jaar voor de boeg en heeft al veel goeds gerealiseerd, juist voor de jeugd.
Suriname barst van het muzikale talent, en het is wonderbaarlijk hoe snel hier een koorschool in de steigers is gezet, dat nu al ieders respect en bewondering afdwingt.
De koorschool wordt nu nog gevormd door leerlingen van allerlei basisscholen. Zij komen elke ochtend vroeg een uur bij elkaar voordat zij naar hun eigen school gaan. Op ‘Ons Erf’, waar Albert ook kantoor houdt, krijgen zij van hem zang- en muziekles.
Vanaf oktober zal de koorschool een eigen basisschool zijn, als dependance van de Elizabeth basisschool naast de Kathedraal. De Kathedraal wordt, als alles volgens plan verloopt, heropend in november, na een leegstand van ruim 20 jaar en een renovatie van 4 jaar.
De Kathedrale Koorschool Suriname levert dan ieder jaar nieuwe jonge leden voor het Kathedrale Koor af. Zo geeft de koorschool een enorme impuls aan het muziekonderwijs en aan de muzikale ontwikkeling van de Surinaamse jeugd.
Dat is nu al goed te merken. Albert leidt niet alleen de kinderen op tot jonge musici, maar ook jongeren en leerkrachten die leren om een koor of muziekensemble te vormen en te leiden.
In de gesprekken die ik tot nu heb gevoerd, blijkt duidelijk de enorme waardering voor de koorschool in opbouw: de leergierigheid onder de kinderen, de betrokkenheid van hun ouders en leerkrachten, en het enthousiasme onder het publiek, de deskundigen en de kerkleiding.
Maar het is niet alleen rozengeur en maneschijn. De Kathedraal is nog niet open. De koorschool heeft nog niet zijn eigen plek in onderwijs en kerk. De leiding van de koorschool en van het koor moeten nog gevormd worden en sterker toegerust. De gevormde jeugdkoren hebben coördinatie en toerusting nodig om zich verder te ontwikkelen.
Kortom: Albert kan hier – helaas moet ik zeggen - eigenlijk nog niet weg, zo hoor ik van alle kanten. Toch vertrekt zijn vliegtuig op 29 april. Dan moet dit project zijn afgerond.
Tussenbalans
In korte tijd heeft Albert met alle betrokken bij de totstandkoming van de koorschool en van de jeugdkoren enorm veel bereikt. Dat is mij wel duidelijk. Maar het resultaat is ook kwetsbaar zoals elk kind, dat net leert lopen. Er is goede begeleiding nodig. Albert werkt niet alleen met de kinderen, maar traint ook muziekleerkrachten en jeugdkoorleiders, en begeleidt de opbouw van 12 jeugdkoren.
Op vrijdag 5 februari werk ik zelf kort met de leerkrachten en ’ s middags bezoeken we het jeugdkoor van de Driekoningen parochie, dat elke vrijdagmiddag twee uur lang oefent. De pastoor Gerard Geijskens is maar wat trots op zijn pupillen, die sinds juli 2009 een koor zijn gaan vormen.
’ s Avonds geniet ik van een heerlijke ‘moksie alesie’ en ga ik met Jan en Albert naar de jam session in hotel Krasnapolsky en speel met de huisband ‘All Blues’ ; het is tijd om afscheid te nemen en dat doet altijd pijn, zeker als je goede vrienden moet achterlaten. Straks gaat mijn vliegtuig.
De komende weken zal duidelijk moeten worden hoe Code-X Music en dan met name Albert bij de koorschool en het muziekonderwijs in Suriname betrokken blijft in de toekomst.
Willem de Boer
Paramaribo, 6 februari